Overzicht van alle tuintaken voor wortel (groente), met per taak het juiste moment.
Jaarkalender
Het hele tuinjaar voor wortel in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.
| Wortel | J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fase |
- Zaaien / opkweken
- Verzorgen
- Oogsten
- Opruimen
Botanische naam en rassen
Daucus carota subsp. sativus (Apiaceae)
- Nantes — Klassieke cilindrische wortel, zoet, weinig kern; meest gezaaide type in de moestuin.
- Amsterdamse Bak — Vroeg, kort en dun ras, geschikt voor ondiepe of zware grond.
- Flakkee — Grote, stevige bewaarwortel voor de late oogst en winteropslag.
Maand-per-maand kalender
Maart
- Zaaien — Zaai dun, rechtstreeks ter plaatse, rijen 20-25 cm uit elkaar; herhaal elke 3-4 weken voor gespreide oogst. (Venster half mrt-half jul.)
April
- Snoeien — Dun uit tot 5 cm tussenafstand zodra de zaailingen 3-4 cm hoog zijn. (Doe dit bij bewolkt weer/'s avonds — geur trekt wortelvlieg aan.)
- Wieden — Wied voorzichtig met de hand tussen de rijen; wortelloof is fijn en breekt snel. (Apr-jul.)
- Beschermen — Dek het bed af met fijn insectengaas tegen de wortelvlieg. (Venster apr-sep, tot vlak voor de oogst.)
Mei
- Water geven — Houd de grond gelijkmatig vochtig — schommelend vochtgehalte geeft gebarsten of vertakte wortels. (Mei-half sep.)
Juli
- Oogsten — Trek wortels zodra ze de gewenste dikte hebben; vroege zaaisels eerst. (Venster half jun-half nov.)
Oktober
- Opruimen — Draai het loof direct na het rooien af — het trekt vocht uit de wortel.
Verzorging
- Grond/pH: Lichte, diepe, steenvrije grond zonder verse mest (geeft vertakte wortels); pH 6,0-6,8.
- Zon/schaduw: Volle zon tot lichte halfschaduw.
- Water: Gelijkmatig vochtig houden, vooral tijdens de kieming; nooit laten uitdrogen en dan overvloedig gieten — dat geeft scheuren.
- Plantafstand: Rijen 20-25 cm; na dunnen 5 cm tussen de planten in de rij.
- Bemesting: Licht; geen verse mest (vertakte wortels). Compost het jaar ervoor inwerken volstaat meestal.
Goede en slechte buren
Goede buren: Ui en prei (wederzijds insectenwerend — de geur maskeert de gastheerplant voor elkaars vliegen), erwt (stikstofbinder), bieslook
Slechte buren: Aardappel (ondergrondse concurrentie om ruimte en voeding)
Wortel en ui/prei is een klassieke, wetenschappelijk ook onderbouwde combinatie: de geur van de een maskeert de waardplant-geur voor de vlieg van de ander.
Ziekten en plagen
Wortelvlieg (Psila rosae)
Symptomen: Roestbruine gangetjes in de wortel; het loof kan roodbruin verkleuren.
Bio-remedie: Aangetaste wortels verwijderen; vroeg gezaaide en vroeg geoogste wortels ontlopen vaak de zwaarste vlucht.
Voorkomen: Fijn insectengaas (< 1,3 mm) vanaf het zaaien; combinatieteelt met ui/prei; niet te dicht zaaien (geur bij dunnen trekt de vlieg aan).
Wortelvorkvorming (fysiologisch)
Symptomen: De wortel splitst in twee of meer 'benen' in plaats van één rechte wortel.
Bio-remedie: Geen remedie, wel eetbaar — puur esthetisch probleem.
Voorkomen: Steenvrije, diep bewerkte grond zonder verse mest of stenen die de groeipunt afbuigen.
Oogst en onderhoud
Trek of steek wortels los uit de grond en draai het loof meteen af (blijft het loof zitten, dan verliest de wortel vocht en smaak). Vroege oogst vers gebruiken. Late, stevige bewaarrassen (Flakkee) kunnen de winter door in vochtig zand in een kist of kelder, of — bij zachte winters — met een dikke strolaag gewoon in de grond blijven staan en naar behoefte gerooid worden.
Bronnen
- GBIF Backbone Taxonomy — Daucus carota, ACCEPTED op soortniveau (gbif.org/species/3034742)
- Wikispecies — Daucus carota, bevestigt subsp. sativus als gecultiveerde ondersoort (species.wikimedia.org/wiki/Daucus_carota)
Tuintaken voor wortel
Verwante planten
Wil je per seizoen precies weten wat te doen in jóuw tuin? → Bekijk de Seizoenpas