Overzicht van alle tuintaken voor bloemkool (groente), met per taak het juiste moment.
Actuele maand: Augustus
Wat moet je nu doen in je tuin?
Jaarkalender
Het hele tuinjaar voor bloemkool in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.
| Bloemkool | J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fase |
- Zaaien / opkweken
- Planten
- Verzorgen
- Oogsten
- Opruimen
Botanische naam en rassen
Brassica oleracea var. botrytis (Brassicaceae (kruisbloemenfamilie))
- Neckarperle — De standaard zomerbloemkool bij ons, biologisch te koop bij onder meer Ecoflora en Semaille. Vroeg, ronde witte kool van 500 g tot 1 kg. Als je er een moet kiezen: deze.
- Walcheren Winter — Winterbloemkool. Zaaien in mei of juni, planten in juli, oogsten in april en mei het jaar erna. Verdraagt een gewone Vlaamse winter, maar niet twee weken strenge vorst. Neemt de plek een vol jaar in beslag.
- Erfurter Dwerg — Oud, klein blijvend ras. Kool van 400 tot 700 g, past in een kleine tuin en gaat goed onder vliesdoek voor de vroege teelt. Vrij zaad, dus je kunt zelf zaad winnen.
- Clapton F1 — De enige breed verkochte bloemkool met resistentie tegen knolvoet. De moeite als knolvoet in je grond zit. Duurder zaad, en als hybride heeft zelf zaad winnen geen zin.
- Romanesco Veronica F1 — Groene puntkool met spiraalvormige roosjes. Botanisch geen echte bloemkool, maar wordt zo geteeld en verkocht. Langere teelt, oogst in de herfst, en hij houdt beter stand bij warmte dan witte rassen.
- Di Sicilia Violetto — Paarse bloemkool die groen kleurt bij het koken. Herfstteelt, wat trager dan Neckarperle. Vooral bij zaadhuizen met een Italiaans assortiment te vinden.
Maand-per-maand kalender
Februari
- Zaaien — Zaai zomerbloemkool binnen of in de serre in perspotten. (Vanaf half februari. Licht en koel houden na opkomst, anders krijg je slappe rekplantjes.)
Maart
- Opkweken — Verspeen naar aparte potjes en hard de planten af in een koude bak. (Bekalk deze maand ook het bed als de pH onder 6,5 zit; kalk werkt niet van vandaag op morgen.)
April
- Planten — Plant de eerste lichting uit en leg meteen koolkraag of insectengaas. (Houd vliesdoek klaar. Late nachtvorst kan tot eind april en jonge planten slaan er door van.)
Mei
- Planten — Plant een tweede lichting voor de herfstoogst en zaai winterbloemkool zoals Walcheren Winter. (Begin nu ook met wekelijks water geven bij droog weer.)
Juni
- Bemesten — Mest de aprilplanting bij en houd de grond gelijkmatig vochtig. (Dit is de maand waarin de kool zich vormt. Droogte nu kost je de hele oogst.)
Juli
- Oogsten — Snijd de eerste zomerkolen en plant de winterbloemkool uit. (Loop er wekelijks door. Bij hitte de omslagbladeren over de kool knikken houdt hem wit.)
Augustus
- Oogsten — Doorlopend oogsten en wekelijks op rupsen controleren. (Koolwitje en koolmot zijn nu op hun drukst. Kijk aan de onderkant van het blad.)
September
- Oogsten — Oogst de herfstkolen en vries overschot in roosjes in. (Water geven mag na half september terug naar wat de regen brengt.)
Oktober
- Opruimen — Laatste kolen snijden en de afgeoogste stronken uittrekken. (Controleer de wortels op knobbels voor je iets composteert.)
November
- Opruimen — Bed leegmaken en groenbemester zaaien of afdekken met compost. (Noteer waar de kool stond; hier komt vier tot zes jaar geen kruisbloemige meer.)
Verzorging
- Grond/pH: 6,5 tot 7,2. Op zandgrond mag hij richting de bovenkant: een hoge pH remt knolvoetsporen. Ga er niet ver boven, want boven pH 7,5 neemt de plant borium slecht op en krijg je klemhart. Bekalk in het najaar of vroege voorjaar, niet vlak voor het planten.
- Zon/schaduw: Volle zon, minstens zes uur per dag. In halfschaduw maakt hij wel blad maar een losse, kleine kool.
- Water: Veel en gelijkmatig. Bij droog weer 15 tot 20 liter per vierkante meter per beurt, aan de voet gegoten. Liever een keer flink dan elke dag een scheutje. Droogte tijdens het koolzetten geeft een kleine korrelige kool en dat is niet meer in te halen.
- Plantafstand: 50 cm in de rij, 60 cm tussen de rijen. Krapper zetten geeft kleinere kolen: bloemkool moet eerst een groot bladpakket bouwen voor hij een kool kan vullen.
- Bemesting: Stikstofvreter. Werk in het najaar of vroege voorjaar 4 tot 5 liter goed verteerde stalmest of compost per vierkante meter in en mest ongeveer zes weken na het planten bij met gedroogde mest, bloedmeel of verdunde brandnetelgier. Verse mest niet gebruiken.
Goede en slechte buren
Goede buren: selder, stokboon, struikboon, spinazie, sla, Oost-Indische kers, dille
Slechte buren: andere kolen, radijs, raap, mosterd, aardappel, ui, look
Selder en dille leiden het koolwitje af met hun geur, bonen laten stikstof achter en spinazie of sla dekt de grond zolang de kool nog klein is. Zet er geen radijs, raap, mosterd of andere kool bij: dat zijn allemaal kruisbloemigen en die halen dezelfde ziekten en plagen binnen. Wees eerlijk over wat menggewassen kunnen: tegen knolvoet helpen ze niet. Daarvoor tellen alleen vruchtwisseling van vier tot zes jaar, een pH rond de 7 en schoon plantgoed. Buurplanten zijn een aanvulling op insectengaas, geen vervanging ervan.
Ziekten en plagen
Koolvlieg (Delia radicum)
Symptomen: Planten hangen slap op een warme dag en trekken 's nachts niet meer bij. Trek je er een uit, dan zijn de wortels weggevreten en zitten er witte maden van een halve centimeter tussen.
Bio-remedie: Aangetaste planten uittrekken en weghalen, niet composteren. De buurplanten stevig aanaarden zodat ze boven de vraat nieuwe wortels maken; soms redden ze het daarmee.
Voorkomen: Koolkraag van karton of vilt strak rond de stengel op de dag van planten, of insectengaas van 0,8 mm over de hele bedding met de randen ingegraven. De kluit plat leggen bij het uitplanten en afdekken met compost helpt ook.
Koolwitje en koolmot (rupsen)
Symptomen: Gaten in het blad, groene of geelzwarte rupsen aan de onderkant en hoopjes zwarte keutels in het hart van de plant.
Bio-remedie: Wekelijks de onderkant van het blad nalopen en rupsen en gele eitjespakketjes wegvegen. Bij zware aantasting Bacillus thuringiensis, 's avonds gespoten zodat het niet meteen in de zon afbreekt.
Voorkomen: Insectengaas het hele seizoen laten liggen, dan komen de vlinders er niet bij. Bloeiende kruiden in de buurt trekken sluipwespen aan die de rupsen parasiteren.
Knolvoet (Plasmodiophora brassicae)
Symptomen: Planten blijven achter, hangen slap zodra de zon erop staat en trekken 's avonds bij. De wortels zitten vol dikke, misvormde knobbels die later wegrotten.
Bio-remedie: Niet te bestrijden. Zieke planten met wortel en al weghalen en bij het restafval doen. Niet composteren en de grond van die plek nergens anders in de tuin gebruiken.
Voorkomen: Vier tot zes jaar geen enkele kruisbloemige op dezelfde plek, de pH rond 7 houden en zelf opgekweekt of gekocht plantgoed gebruiken. Neem geen plantjes over van een andere tuinier: dat is de gewoonste manier waarop knolvoet een tuin binnenkomt. Zit het er al in, kies dan Clapton F1.
Melige koolluis
Symptomen: Grijswitte, poederige luizenkolonies in het hart en aan de onderkant van het blad. Het blad krult om, verkleurt geel en de plant valt stil.
Bio-remedie: Kolonies wegspuiten met een harde straal water of tussen duim en vinger wegknijpen. Bij aanhoudende aantasting een zeepsopoplossing, en het hart goed raken want daar zitten ze.
Voorkomen: Bloeiende randen met dille, koriander of boekweit voor zweefvliegen en lieveheersbeestjes. Stronken in het najaar opruimen, daar overwinteren de eitjes.
Klemhart (boriumgebrek)
Symptomen: Holle, bruin verkleurde stengel als je hem doorsnijdt, bruine vlekken aan de onderkant van de kool en klein, stug blad.
Bio-remedie: In het lopende seizoen niet meer te herstellen. De kool is nog eetbaar als je het bruine wegsnijdt.
Voorkomen: Niet overdreven bekalken, want boven pH 7,5 komt de plant niet meer aan borium. Grond vochtig houden, borium spoelt en verplaatst zich slecht in droge grond. Compost en zeewiermeel leveren voldoende.
Doorwas en losse kool
Symptomen: Kleine blaadjes groeien dwars door de kool heen, of de kool valt uiteen in losse pluimen in plaats van een gesloten bol te blijven.
Bio-remedie: Geen behandeling. De kool blijft gewoon eetbaar; snijd hem meteen, mooier wordt hij niet.
Voorkomen: Een teelt die niet stilvalt: gelijkmatig water, op tijd bijmesten en niet te krap planten. Bij hitte de omslagbladeren over de kool knikken en wekelijks oogstrijpe kolen snijden in plaats van ze te laten staan.
Oogst en onderhoud
Snijd zodra de kool stevig aanvoelt en de roosjes nog dicht tegen elkaar zitten, meestal tien tot veertien weken na het uitplanten. Laat een krans omslagbladeren staan, die beschermt de kool tijdens het dragen en in de koelkast. Snijd bij voorkeur 's morgens, dan is de plant het meest gespannen. Loop er in de oogstperiode elke week door: bij warm weer is een gesloten kool in twee dagen korrelig en open. Witte rassen houd je wit door de omslagbladeren over de kool te knikken of samen te binden zodra hij een vuist groot is; zelfdekkende rassen zoals Walcheren Winter doen dat vanzelf. Onverpakt in de koelkast blijft een kool ongeveer een week goed, in een geperforeerde zak twee weken. Voor de diepvries: in roosjes verdelen, drie minuten blancheren, koud spoelen, goed laten uitlekken en invriezen; zo bewaart hij een jaar. Bloemkool laat zich niet inkuilen of drogen, wel inleggen in azijn als pickles.
Bronnen
- Velt - Bloemkool, https://velt.nu/groente/bloemkool
- Velt - Hoe voorkom je knolvoet?, https://velt.nu/tip/hoe-voorkom-je-knolvoet
- Velt - Wat doe je tegen de koolvlieg? en Kolen plat planten, https://velt.nu/tip/wat-doe-je-tegen-de-koolvlieg
- De Bolster (biologische zaden) - Teelttips koolgewassen, https://www.bolster.nl/teelttips-koolgewassen/t3198
- RHS - Cauliflower grow your own, https://www.rhs.org.uk/vegetables/cauliflower/grow-your-own
Tuintaken voor bloemkool
Verwante planten
- Aardappel — beide groenten
- Aubergine — beide groenten
- Boerenkool — beide groenten
- Courgette — beide groenten
- Erwt — beide groenten
Wil je per seizoen precies weten wat te doen in jóuw tuin? → Bekijk de Seizoenpas