Aubergine verzorgen: wanneer bemesten, beschermen, oogsten, opkweken, opruimen, snoeien, planten, zaaien?

Het hele tuinjaar voor aubergine in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.

• Zaaien / opkweken
• Planten
• Verzorgen
• Oogsten
• Opruimen

Solanum melongena (Solanaceae (nachtschadefamilie))

• Black Beauty — De klassieke donkerpaarse peervorm, vast zaad, overal te koop. Wat trager dan de F1's; in een koude serre haal je er drie tot vier vruchten uit.
• Bonica F1 — Betrouwbare F1 voor onze zomers, vroeg en productief, dikke ovale vruchten. De veiligste keuze als je het voor het eerst probeert.
• Violetta Lunga — Italiaans, lange dunne vruchten die snel doorbakken. Vast ras, dus je kan zelf zaad houden. Zet iets vroeger vrucht dan Black Beauty.
• Ophelia F1 — Mini-aubergine met eivormige vruchtjes, blijft klein genoeg voor een pot van 10 liter op een zonnig terras.
• Slim Jim — Smalle paarse vruchtjes in trosjes, sierlijk blad. Doet het goed in pot en bij wat minder warmte, maar de opbrengst per plant is bescheiden.

Februari

• Zaaien — Binnen zaaien vanaf half februari, op 22 tot 25 °C. (Eerder zaaien heeft geen zin: te weinig licht geeft slappe, geile plantjes.)

Maart

• Opkweken — Verspenen naar potjes van 9 cm zodra de eerste echte blaadjes er zijn. (Houd 18 tot 20 °C aan en draai de potjes af en toe zodat ze recht blijven.)

April

• Opkweken — Doorpotten naar 12 tot 15 cm en de planten stilaan gewennen aan de serre. (Overdag in de serre, 's nachts nog binnen. Buiten afharden hoeft niet, aubergine gaat toch onder glas.)

Mei

• Planten — Uitplanten in serre, tunnel of tegen een warme zuidmuur. (Houd vliesdoek klaar; eind mei kan er nog een koude nacht tussen zitten.)

Juni

• Water geven — Ruim water geven aan de voet en de serre op warme dagen luchten. (Boven 30 °C valt de bloem af. Schaduwdoek of witkalk op het glas helpt in een hittegolf.)

Juli

• Bemesten — Om de twee weken kaliumrijk bijvoeden nu de vruchten zitten. (Dit is ook de maand van de spint: kijk de onderkant van het blad na.)

Augustus

• Snoeien — Toppen boven de bovenste vrucht en late bloemen wegknippen. (Vier tot zes vruchten per plant is realistisch in Vlaanderen; meer laten hangen levert alleen kleine vruchten.)

September

• Oogsten — Doorplukken zodra de huid glanst en terugveert. (De topmaand voor oogst. Bewaar niet in de koelkast, dat geeft ingezonken plekken.)

Oktober

• Oogsten — De laatste vruchten binnenhalen, ook wat nog klein is. (Kleine aubergines rijpen niet meer na; verwerk ze gewoon mee.)

November

• Opruimen — Planten uittrekken en de serre leegmaken. (Niets laten staan waar witte vlieg of spint in kan overwinteren.)

• Grond/pH: 6,0 tot 7,0. Zure grond onder 5,5 eerst bekalken; op zware klei een emmer compost of oud potgrondmengsel door het plantgat.
• Zon/schaduw: Volle zon, minstens zes tot acht uur, en beschut tegen wind. In Vlaanderen en Nederland betekent dat serre, tunnel of een warme zuidmuur; in open grond blijft de plant meestal te koud om af te rijpen.
• Water: Ruim en regelmatig, in de serre bij warm weer bijna dagelijks. Giet aan de voet, niet over het blad. Droogtestress geeft bloemval en bittere vruchten; te nat geeft wortelrot. Een laagje stro of gemaaid gras houdt de grond gelijkmatig vochtig.
• Plantafstand: 50 tot 60 cm in de rij, 60 tot 70 cm tussen de rijen, ongeveer twee tot drie planten per vierkante meter. In pot minstens 10 liter per plant, liever 15.
• Bemesting: Bij het planten drie tot vier liter goed verteerde compost per vierkante meter. Vanaf de eerste vruchtzetting om de twee weken kaliumrijk bijvoeden: verdunde smeerwortelgier of vloeibare tomatenmest. Verse mest of veel stikstof geeft blad en weinig vrucht.

Basilicum, bonenkruid en goudsbloem worden vaak naast aubergine gezet; goudsbloem trekt zweefvliegen die bladluis opruimen, en dat werkt in een serre merkbaar. Het meeste andere buurplant-advies is overlevering zonder proefcijfers. Wat wél telt is wisselteelt: zet aubergine niet op de plek waar vorig jaar tomaat, paprika of aardappel stond, want die delen dezelfde bodemziekten. In een kleine serre is ruimte de echte beperking, dus kies buren die weinig plaats innemen.

Oogst van eind juli tot eind oktober, met het zwaartepunt in september. Een aubergine is rijp als de huid glimt en bij lichte duimdruk terugveert; blijft de deuk staan, dan is hij over. Wacht niet op maximale grootte, want dan verkleuren de zaadjes bruin en wordt het vruchtvlees bitter en sponzig. Snijd met een snoeischaar of scherp mes, met een centimeter of twee steel eraan, want afdraaien scheurt de tak. Doorplukken loont: elke geoogste vrucht zet de plant weer aan het bloeien. Reken op vier tot zes vruchten per plant in een onverwarmde Vlaamse serre. Bewaren doe je op een koele plek van 10 tot 12 °C, ongeveer een week; de koelkast is te koud en geeft binnen enkele dagen ingezonken bruine plekken. Rauw invriezen werkt niet — grill of bak de plakken eerst, dan houden ze een half jaar. Een overschot verwerk je tot caponata of ingelegde aubergine op olie.

• Velt vzw — teeltfiche aubergine, ecologisch tuinieren (velt.be)
• Royal Horticultural Society — Aubergine (eggplant) Grow Your Own guide (rhs.org.uk)
• Tuinadvies.be — Aubergine telen in serre en tuin
• Wageningen University & Research — Glastuinbouw, teelthandleiding aubergine (wur.nl)