Overzicht van alle tuintaken voor knolselderij (groente), met per taak het juiste moment.
Actuele maand: Augustus
Wat moet je nu doen in je tuin?
Jaarkalender
Het hele tuinjaar voor knolselderij in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.
| Knolselderij | J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fase |
- Zaaien / opkweken
- Planten
- Verzorgen
- Oogsten
- Opruimen
Botanische naam en rassen
Apium graveolens var. rapaceum (Apiaceae (schermbloemigen))
- Monarch — Langbladig, al veertig jaar de betrouwbare standaard; weinig schieters, grove knol, wit vlees. Bij zowat elke bio-zaadhandel te krijgen.
- Prinz — Kortbladig, gladde knol die makkelijk schoon te maken is; door de RHS bekroond, ook hier goed verkrijgbaar.
- Ibis — Kortbladig en vrij weinig last van holle knollen; geschikt voor een kleine moestuin door het compacte loof.
- Asterix — Kortbladig, gelijkmatige knollen, redelijk schietvast. Goede keuze als je pas half mei kunt planten.
- Brilliant — Het vlees blijft wit bij het koken, dus mooi voor puree en soep.
Maand-per-maand kalender
Maart
- Zaaien — Binnen voorzaaien op ongeveer 20 graden. (Lichtkiemer: het zaad niet met aarde bedekken.)
April
- Bemesten — Bed klaarmaken: goed verteerde stalmest of compost inwerken. (Verspeen ondertussen de zaailingen in potjes van 7,5 cm.)
Mei
- Planten — Uitplanten op 30 bij 40 cm, met het hart op grondhoogte. (Leg meteen insectengaas over het bed.)
Juni
- Wieden — Onkruid kort houden en het bed mulchen. (De plant is nu nog klein en verliest het van onkruid.)
Juli
- Water geven — In droge weken één keer per week flink gieten. (Droogte nu betekent kleine of holle knollen straks.)
Augustus
- Snoeien — Buitenste, liggende bladeren wegtrekken zodat de knol vrij komt. (Let meteen op bruine bladvlekken met zwarte puntjes.)
September
- Water geven — Blijven gieten, de knol dikt nu het snelst aan. (Een verse laag mulch houdt het vocht beter vast.)
Oktober
- Oogsten — Eerste knollen rooien naar behoefte. (Hoe later je oogst, hoe groter de knol.)
November
- Oogsten — De rest binnenhalen vóór de strenge vorst komt. (Bewaren in vochtig zand bij 0 tot 5 graden.)
December
- Opruimen — Bed leegmaken en het loof afvoeren. (Aangetast blad hoort niet op de composthoop.)
Verzorging
- Grond/pH: Ongeveer 6,5 tot 7,0. Onder pH 6 groeit hij traag; boven 7,5 op lichte, droge grond komt sneller boriumgebrek voor, dus niet vlak vóór de teelt bekalken.
- Zon/schaduw: Volle zon, minstens zes uur per dag. Halfschaduw kan, maar geeft merkbaar kleinere knollen.
- Water: Constant vochtig, dat is bij deze groente de hele kunst. Geef in een droge week één keer flink water aan de voet tot de grond een handbreed diep nat is, liever dan elke dag een beetje. Mulch van stro of grasmaaisel scheelt veel gieten. Kun je niet regelmatig water geven, kies dan een andere groente.
- Plantafstand: 30 cm in de rij, 40 tot 45 cm tussen de rijen. Ruim planten is hier geen luxe: het gewas droogt sneller op na regen en dat scheelt bladvlekkenziekte.
- Bemesting: Zwaar gewas. Werk in de winter of het vroege voorjaar goed verteerde stalmest of compost in, en geef bij het planten ongeveer 30 g patentkali per vierkante meter voor een stevige knol. Geef in de zomer geen verse stikstof meer: dat levert loof in plaats van knol.
Goede en slechte buren
Goede buren: Prei (andere wortelzone en oogstmoment, klassieke combinatie in de ecologische moestuin), Sla en spinazie als tussenteelt (klaar vóór de selderij het bed nodig heeft), Kool op enige afstand (deelt geen ziekte of plaag met knolselderij)
Slechte buren: Peen, pastinaak en peterselie (allemaal schermbloemigen; ze trekken dezelfde wortelvlieg aan en versterken de plaagdruk), Maïs en andere hoge gewassen aan de zuidkant (schaduw en windluwte houden het blad te lang nat)
Het belangrijkste is wisselteelt binnen de schermbloemigen: minstens vier jaar geen selderij, peen, pastinaak of peterselie op hetzelfde bed, want wortelvlieg en bladvlekkenziekte overwinteren in de grond en op gewasresten. De vaak gelezen claim dat selderij koolwitjes verjaagt door zijn geur, is tuinderservaring en geen hard onderzoeksgegeven.
Ziekten en plagen
Bladvlekkenziekte (Septoria apiicola)
Symptomen: Bruingele vlekken op het blad met kleine zwarte puntjes erin; bij warm, vochtig weer breidt het snel uit en verschrompelt het loof, waardoor de knol klein blijft.
Bio-remedie: Haal aangetaste bladeren er meteen af en gooi ze bij het restafval, niet op de composthoop. Werk nooit in een nat gewas, dan verspreid je de sporen zelf.
Voorkomen: Ruime plantafstand voor luchtcirculatie, aan de voet gieten in plaats van over het blad, gezond of behandeld zaad, en vier jaar wisselteelt.
Wortelvlieg (Chamaepsila rosae)
Symptomen: Roestbruine vraatgangen in de knol; jonge planten kleuren geel of rood, groeien traag en verwelken bij droog weer.
Bio-remedie: Aangetaste knollen apart houden en de gangen wegsnijden; ze bewaren slecht. Voor de rest van het seizoen valt er niets meer aan te doen.
Voorkomen: Fijnmazig insectengaas of klimaatnet van bij het planten tot eind juni, met de randen dichtgemaakt. In proeven op bioteelt is dat de meest effectieve maatregel. Verder wisselteelt en niet naast peen of pastinaak.
Selderijvlieg of bladmineervlieg (Euleia heraclei)
Symptomen: Kleine witte voedingsstipjes op het blad, later grote bruinachtige, half doorschijnende blazen waar de larve gangen in vreet. Twee vluchten: een heel vroege en een in de nazomer.
Bio-remedie: Aangetaste blaadjes plukken en afvoeren; bij lichte aantasting is de schade beperkt en groeit de plant er doorheen.
Voorkomen: Hetzelfde insectengaas als tegen de wortelvlieg, en geen peterselie of pastinaak vlakbij.
Boriumgebrek
Symptomen: Bruine dwarsscheurtjes in de bladstelen en bruine, sponsachtige plekken in het vlees van de knol; het hart kan hol worden.
Bio-remedie: Een oplossing van 2 g borax per liter water, vanaf augustus drie keer per maand over het gewas. Nauwkeurig doseren, want te veel borium is giftig voor de plant.
Voorkomen: Grond gelijkmatig vochtig houden, niet te veel kalk of kalium geven en de pH niet boven 7,5 laten lopen.
Schieten (bloemstengel in plaats van knol)
Symptomen: De plant schiet een stevige bloemstengel omhoog; er komt geen bruikbare knol meer.
Bio-remedie: Niets aan te doen, trek de schieter uit en zet er iets anders op die plek.
Voorkomen: Houd de opkweek boven 10 graden, plant niet vóór half mei uit en kies schietvaste rassen zoals Monarch of Asterix.
Oogst en onderhoud
Oogsten kan van half oktober tot in november, en hoe later hoe beter: de knol dikt in de laatste weken nog fors aan. Een lichte nachtvorst kan hij hebben, aanhoudende vorst niet, dus haal alles binnen zodra het echt begint te vriezen. Steek de knol los met een spitvork, snijd het loof een centimeter boven de knol af, knip de wortels bij en was hem niet. Hele knollen houden drie tot vier maanden bij 0 tot 5 graden, het best ingekuild in vochtig zand in een kelder of schuur, anders drogen ze uit. In een milde winter kun je ze ook in de grond laten onder een dik pak stro en oogsten wanneer je ze nodig hebt. Eenmaal aangesneden is knolselderij binnen een dag bruin en slap; besprenkel het snijvlak met citroensap. Het jonge blad is bruikbaar als soepkruid.
Bronnen
- RHS — Celeriac: grow your own (https://www.rhs.org.uk/vegetables/celeriac/grow-your-own)
- Plantaardig.com / GroentenInfo — Selderij en knolselderij: bemesting, zaaien, verspenen, uitplanten, boriumgebrek, bladvlekkenziekte, wantsen, mineervlieg, oogsten (https://www.plantaardig.com/groenteninfo/selderij-en-knolselderij-bemesting-zaaien-verspenen-uitplanten-weeuwenteelt-boorgebrek-bladvlekkenziekte-wantsen-mineervlieg-oogsten/)
- Velt — Knolselder: bewaring en gebruik (https://velt.nu/groente/knolselder)
- CCBT (Coördinatiecentrum praktijkgericht onderzoek biologische teelt) — Vervelende plagen in groene selder (https://www.ccbt.be/nl/nieuws/vervelende-plagen-groene-selder)
- CCBT — Wortelvlieg in knolselder monitoren en beheersen (https://www.ccbt.be/nl/nieuws/wortelvlieg-knolselder-monitoren-en-beheersen)
- Inagro — Hoe kan ik schade door wortelvlieg in de bioteelt beperken? (https://inagro.be/teelt-en-dier/groenten/bio-groenten-openlucht/plaagbeheersing-bij-biologische-groenten-openlucht/hoe-kan)
- Biojournaal — Insectengaas of klimaatnet in knolselderijteelt vergroot opbrengst (https://www.biojournaal.nl/article/7025750/insectengaas-of-klimaatnet-in-knolselderijteelt-vergroot-opbrengst/)
- WUR / PAGV — Teelthandleiding knolselderij nr. 30, november 1990 (https://edepot.wur.nl/253248)
- Wikidata Q575174 — Apium graveolens var. rapaceum (https://www.wikidata.org/wiki/Q575174)
Tuintaken voor knolselderij
Verwante planten
- Aardappel — beide groenten
- Aubergine — beide groenten
- Bloemkool — beide groenten
- Boerenkool — beide groenten
- Courgette — beide groenten
Wil je per seizoen precies weten wat te doen in jóuw tuin? → Bekijk de Seizoenpas